ΑΤΙΑ κι Εξωγήινοι Ανάμεσά μας… ο Φόβος του Διαφορετικού

Στις δεκαετίες του ΄40 και του ΄50 αναφορές για «ιπτάμενους δίσκους» έγιναν ένα σύνηθες φαινόμενο της Αμερικανικής κουλτούρας. Θεάσεις παράξενων αντικειμένων στον ουρανό έγιναν η πρώτη ύλη για να δημιουργήσει το Hollywood ταινίες για πιθανές απειλές. Αφίσες ταινιών όπως «Γη εναντίον Ιπτάμενων Δίσκων» απεικονίζουν αυτούς τους φόβους. Συζητήσεις για θέματα όπως ενδεχόμενη ύπαρξη ζωής στη Σελήνη, τα κανάλια του Άρη και ύπαρξη πολιτισμού σ’ αυτον τον πλανήτη αντιπροσωπεύουν τις ελπίδες και τους φόβους του σύγχρονου κόσμου.

Είναι αυτοί οι υποτιθέμενοι επισκέπτες από άλλους κόσμους ειρηνικοί και φιλικοί ή θα μπορούσαν να επιτεθούν και να καταστρέψουν την ανθρωπότητα; Η καταστροφική ενέργεια της Ατομικής Βόμβας έθεσε υπό αμφισβήτηση την πρόοδο της τεχνολογίας και τί θα μπορούσε να προκαλέσει. Οι φόβοι για πιθανή καταστροφή κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου αποδείχτηκαν πρόσφορο έδαφος για ανησυχίες των γήινων για ιπτάμενους δίσκους και επισκέπτες άλλων κόσμων που θα μπορούσαν να βρίσκονται κρυμμένοι ανάμεσά μας σε κοινή θέα. 

Εξωγήινοι Ανάμεσά μας και Φόβος του Διαφορετικού

Αν τα ΑΤΙΑ επισκέπτονταν όντως τον κόσμο μας, πού ήταν τότε οι εξωγήινοι; Θα μπορούσαν να βρίσκονται κρυμμένοι ανάμεσά μας; Τα βιβλία comics και η τηλεόραση της εποχής απεικονίζουν πόσο έντονα ανησυχούσε την ανθρωπότητα το ενδεχόμενο εξωγήινων επισκεπτών.

Το comic του 1962 «Υπάρχουν Αρειανοί Ανάμεσά Μας» από την Amazing Fantasy, δείχνει πώς ο φόβος του Ψυχρού Πολέμου εκφραζόταν μέσω της ανησυχίας του κόσμου για την ύπαρξη εξωγήινων. Στην υπόθεση του comic μια ομάδα έρευνας συγκεντρώνεται γύρω από εξωγήινο σκάφος που έχει προσγειωθεί αλλά δεν βρίσκει ίχνος εξωγήινης ζωής. Οι ραδιοφωνικοί εκφωνητές προειδοποιούν αυτούς που ζουν κοντά, να μείνουν στα σπίτια τους. Η πλοκή μεταφέρεται σε ένα ανδρόγυνο στο οποίο ο σύζυγος ετοιμάζεται να βγει από το σπίτι παρά τις προειδοποιήσεις. Καθώς χαιρετά την γυναίκα του της υπενθυμίζει να μείνει μέσα. Εκείνη όμως αποφασίζει να βγει για να πάει για ψώνια, της επιτίθενται και την ναρκώνουν. Ο σύζυγος γυρίζει σπίτι και καθώς το βρίσκει άδειο, τρέχει πανικόβλητος στο τηλέφωνο. Σε μια απροσδόκητη ανατροπή ο τρομαγμένος σύζυγος ανακαλύπτει ότι αυτός κι η γυναίκα του είναι οι Αρειανοί.

Ο φόβος ότι ανάμεσά μας μπορεί να ζουν εχθρικοί εξωγήινοι θυμίζει το φόβο για τους Σοβιετικούς και τους κομμουνιστές την εποχή του McCarthy. Τελικά σ’αυτή την ιστορία οι γήινοι επιτίθενται και αιχμαλωτίζουν την εξωγήινη. Η ανατροπή αυτή κάνει τους κατοίκους της Γης τα τέρατα της υπόθεσης.

Τα ΑΤΙΑ στη Σύγχρονη Λαογραφία

Εκτός από τις αναφορές για ΑΤΙΑ στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, αυτά και είναι μέρος της Αμερικανικής Λαογραφίας. Οι εξωγήινοι κι οι Ιπτάμενοι Δίσκοι είναι κομμάτι της μυθολογίας της Αμερικής. Υπάρχουν μαρτυρίες για τέτοιου είδους εμπειρίες σε συλλογές για την καθημερινότητα των απλών ανθρώπων. Μια συνέντευξη του Howard Miller σχετικά με το κυνήγι και τα λαγωνικά, σε μια συλλογή με τίτλο: «Φροντίζοντας για τα Κοινά: Η ζωή στην ύπαιθρο και τα φυσικά τοπία της Δ. Βιρτζίνια», αναφέρει την εμπειρία ενός ατόμου σε μια πιθανή θέαση ΑΤΙΑ.

Σε ένα μέρος μια εθνογραφικής συνέντευξης ο Miller περιγράφει ένα περίεργο φως που είδε κάποτε καθώς κυνηγούσε με τα σκυλιά του το 1966, «Ξαφνικά έγινε μέρα και κοίταξα ψηλά να δω τι έγινε. Ήταν ένα φώς τόσο μεγάλο που ανέβαινε προς το λόφο. Όταν το κοίταξα, απλά έσβησε. Έχω υπηρετήσει στους Πεζοναύτες και ξέρω πως φαίνονται τα φώτα του αεροπλάνου και ήταν πολύ μεγάλο για να είναι κάτι τέτοιο». Όταν τον ρώτησαν αν ήξερε τί ήταν, απάντησε: «Δεν ξέρω τί ήταν» και συνέχισε «Αν υπάρχουν ΑΤΙΑ, τότε ήταν τέτοιο». Αυτό το ανεξήγητο φως κατά τη διάρκεια μιας βόλτας στο δάσος είναι σύνηθες σε πολλές αφηγήσεις για τέτοιες εμπειρίες. Δεν είναι μόνο τα ΜΜΕ που αναφέρουν τέτοιες ιστορίες και εκπροσωπούν αυτές τις ιδέες, είναι και καταγεγραμμένες εμπειρίες και αφηγήσεις Αμερικανών μεταξύ τους, που είναι σημαντικές για να καταλάβουμε και να εξηγήσουμε τί σήμαιναν τα ΑΤΙΑ για την Αμερική του 20ου αιώνα.

Σκεπτικισμός σχετικά με τα ΑΤΙΑ και Θεάσεις Εξωγήινων

Επιστήμονες κι αστρονόμοι δεν εκδηλώνουν όλοι τον ίδιο ενθουσιασμό για την πιθανότητα ύπαρξης ευφυούς ζωής στο Σύμπαν. Παρ’όλα αυτά, οι επιστήμονες γενικά απορρίπτουν την ιδέα ότι υπάρχουν εξωγήινοι που επισκέπτονται τη Γη. Στη «Γαλάζια Τελεία: Ένα Όραμα για το Μέλλον του Ανθρώπου στο Διάστημα» ο Κάρλ Σάγκαν εξετάζει τις πιθανότητες να μας έχουν επισκεφθεί και εξηγεί ότι υπάρχουν σοβαροί λόγοι να είμαστε επιφυλακτικοί σχετικά με το ενδεχόμενο. Το έργο του Σάγκαν εστιάζεται κυρίως στο να απομυθοποιήσει τέτοιες ιστορίες και πεποιθήσεις και να ενθαρρύνει το σκεπτικισμό. Παρομοίως είχε ασκήσει αυστηρή κριτική και στο προηγούμενο βιβλίο του «Κόσμος Στοιχειωμένος από Δαίμονες: Η Επιστήμη ως Κερί στο Σκοτάδι».

Ο ζήλος με τον οποίο ο Σάγκαν ασκούσε κριτική στο θέμα των ΑΤΙΑ, ο οποίος παρεμπιπτόντως ήταν για τις ιδέες τους περί της πιθανότητας ύπαρξης εξωγήινων πολιτισμών, φαίνεται αντιφατικός. Ο ίδιος μιλούσε για την πιθανότητα να μας έχουν επισκεφθεί εξωγήινοι κατά την αρχαιότητα στην Έκθεσή του στις αρχές της δεκαετίας του ’60 «Άμεση Επαφή μεταξύ Γαλαξιακών Πολιτισμών μέσω Διαστρικών Ταξιδιών βασισμένων στη Θεωρία της Σχετικότητας». Πώς γίνεται να συμβιβάζονται αυτές οι δύο πλευρές του, ο σκεπτικισμός κι η φαντασία; Κάθε άλλο παρά αντίφαση είναι καθώς αυτές οι δύο πλευρές του μας δείχνουν το πλαίσιο για να καταλάβουμε τόσο τον ίδιο όσο και τη σχέση ανάμεσα στην επιστήμη και το μύθο για τη ζωή σε άλλους κόσμους. Σκεπτικισμός και Φαντασία είναι δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος.  Είναι σημαντικό να ερευνούμε νέες ιδέες, όσο παράξενες κι αν είναι αυτές καθώς και να εξετάζουμε την εγκυρότητα τους.